مکانیزم توزیع قیر دولتی؛شفاف اما زمانبر/ پروژه‌های راهسازی خوابید

مکانیزم توزیع قیر رایگان در قانون بودجه سال جاری علیرغم ایجاد شفافیت، اما زمانبر و پیچیده شده است و این موجب شده پروژه های راهسازی با کُندی پیش رفته یا متوقف شوند.

به گزارش خبرنگار پایگاه خبری تحلیلی ورامین ما؛ بر اساس بند «ه» تبصره ۱ قانون بودجه سال جاری (۱۳۹۸) توزیع قیر رایگان دارای پروسه پیچیده‌ای شده که مشکلات متعددی برای دستگاه‌های بهره بردار از قیر رایگان خصوصاً سازمان راهداری و حمل و نقل جاده‌ای که وظیفه تعمیر و نگهداری راه‌های مورد استفاده و زیر بار ترافیکی را بر عهده دارد، ایجاد کرده است.

بر اساس این ماده از قانون بودجه امسال، وزارت نفت ملکف به واگذاری تا سقف ۶ هزار میلیارد تومان یا معادل ۴ میلیون تن قیر رایگان به دستگاه‌های بهره بردار از جمله وزارت راه و شهرسازی برای دو دستگاه شامل شرکت ساخت و توسعه زیربناهای حمل و نقل و سازمان راهداری و حمل و نقل جاده‌ای است که دستگاه دوم (سازمان راهداری) به علت آنکه وظیفه تعمیر و نگهداری راه‌ها را بر عهده دارد، مهمتر از ساخت راه‌های جدید است؛ چرا که یکی از عوامل بروز تصادفات جاده‌ای و تلفات رانندگی در جاده‌ها، خرابی آسفالت و عدم کف سازی مناسب برخی جاده هاست.

ابلاغ دیرهنگام آئین نامه قیر رایگان و زمان مناسبی که برای اجرای پروژه‌های عمرانی از دست رفت

از سوی دیگر در حالی که قانون بودجه سال ۹۸ اسفند سال گذشته ابلاغ شده بود، با این حال آئین نامه توزیع قیر رایگان هفته پایانی خرداد ماه در هیئت دولت تصویب و به دستگاه‌های ذی ربط در اجرای آن از جمله وزارت نفت، وزارت اقتصاد (خزانه داری کل کشور) و سازمان برنامه و بودجه برای اجرای این پروسه پیچیده ابلاغ شد.

بر اساس این آئین نامه، وزارت نفت موظف است در هر ماه رقمی از ۳۵۰ تا ۶۵۰ میلیارد تومان از درآمدهای این وزارت خانه (از محل دریافتی‌های خود بابت سهم دولت از فروش میعانات گازی و نفت خام به پالایشگاه‌های داخل و پتروشیمی‌ها) را به حساب خزانه داری کل واریز کند و سپس خزانه داری کل، دریافت این رقم را به سازمان برنامه و بودجه اعلام می‌کند و نهایتاً سازمان برنامه و بودجه نیز طبق جدول زمان بندی موجود در آئین نامه و بر اساس نیاز هر دستگاه، بین نهادهای ذی ربط قیر رایگان توزیع می‌کند.

تعیین سقف ریالی برای قیر رایگان به جای سقف تناژی

از دیگر موارد تغییر یافته در خصوص نحوه توزیع قیر رایگان در سال جاری نسبت به سال‌های گذشته، تعیین سقف ریالی (نه بر اساس تناژ) در ماده قانونی مذکور است؛ این در حالی است که در آئین نامه‌ای که دولت برای این ماده قانونی تدوین کرده، اعلام کرده است که تعیین قیمت بر اساس نرخی که در بورس کالا تعیین می‌شود، خواهد بود.

به عبارت دیگر ممکن است بورس کالا نرخ قیر را در هر ماه بالاتر تعیین کند که در نتیجه با توجه به اینکه سقف توزیع قیر میان دستگاه‌ها، بر اساس قیمت است و تناژ قیر دخالتی در نحوه توزیع ندارد، ممکن است دستگاه‌های مصرف کننده در هر ماه در صورتی که قیمت قیر افزایش یابد، نتوانند بر اساس «حجم» و «وزن» مورد نیاز خود قیر دریافت کنند. چرا که ممکن است با سقف قیمتی مندرج در آئین نامه مصوب دولت، تناژ کمتری به دستگاه مصرف کننده قیر برسد.

همچنین از دیگر مشکلات این روند پیچیده ایجاد کرده، زمان بر شدن ارائه قیر به دستگاه‌های مصرف کننده آن خصوصاً برای استان‌هایی که در فصل سرما امکان فعالیت عمرانی ندارند، است و تصویب دیرهنگام این آئین نامه نیز به تنهایی سبب شده تا سه ماه از فصول مؤثر در بهسازی راه‌ها و فعالیت عمرانی از دست برود.

معاون وزیر راه: تا کنون یک کیلو قیر دریافت نکرده ایم / انتقاد از پروسه طولانی تخصیص قیر رایگان

عبدالهاشم حسن نیا، معاون وزیر راه و شهرسازی و رئیس سازمان راهداری و حمل و نقل جاده‌ای در گفت وگو با خبرنگار مهر درباره مکانیزم جدید توزیع قیر رایگان میان دستگاه‌های مصرف کننده آن بر اساس قانون بودجه سال جاری اظهار داشت: در سال‌های گذشته به ما قیر تخصیص داده می‌شد و ما هم حواله قیر را به شرکت پیمانکار بر اساس پیشرفت پروژه تحویل می‌دادیم تا از پالایشگاه‌ها دریافت کنند.

وی ادامه داد: امسال در قانون بودجه ۹۸، نحوه توزیع قیر را به صورت سقف ریالی تعیین کرده اند. به این صورت که وزارت نفت باید رقم مالی تعیین شده در آئین نامه را ماه به ماه به حساب خزانه داری کل واریز کند؛ خزانه داری کل دریافت مبلغ را به سازمان برنامه و بودجه اعلام می‌کند و سپس این سازمان (برنامه و بودجه) سهمیه سازمان راهداری را به ما ابلاغ می‌کند. ما هم مبلغ سهمیه خود را دریافت می‌کنیم و به استان‌ها و ذی حسابی‌های ادارات کل راهداری و حمل و نقل جاده‌ای استان‌ها ابلاغ می‌کنیم تا از پالایشگاه‌ها قیر دریافت کنند.

رئیس سازمان راهداری و حمل و نقل جاده‌ای تصریح کرد: نتیجه این پروسه طولانی این شد که ما از ابتدای امسال تاکنون نتوانسته ایم حتی یک کیلو قیر دریافت کنیم. این در حالی است که فرصت کار عمرانی در کشور ما به دلیل داشتن استان‌های سردسیر متعدد، بسیار محدود است و حداکثر تا سه ماه دیگر می‌توانیم کار کنیم.

پروژه‌های راهسازی کُند یا متوقف شده است

به گفته حسن نیا، این اتفاق سبب شده تا روند تعمیر و نگهداری جاده‌ها در سال جاری بسیار کند یا حتی متوقف شود. حال آنکه در سال‌های گذشته بین ۱۲ تا ۱۵ میلیون تن قیر ریزی در هر ماه داشتیم.

معاون وزیر راه و شهرسازی تأکید کرد: اگر قرار است جاده‌ها به صورت منظم و استاندارد تعمیر و نگهداری شوند، باید در هر ماه به طور متوسط بین ۱۲ تا ۱۵ میلیون تن قیر ریزی داشته باشیم. این میزان آسفالت به معنی لزوم تأمین سالانه ۶۰ تا ۸۰۰ هزار تن قیر است.

وی ادامه داد: امسال ساخت و نگهداری راه‌های روستایی نیز به سازمان راهداری واگذار شده در حالی که فعلاً راهسازی و تعمیر و نگهداری راه‌ها در رکود کامل قرار گرفته است. حال آنکه ما سال گذشته در این زمان از سال، ۱۰۰ هزار تن قیر دریافت کرده و به پیمانکاران داده بودیم.

حسن نیا یادآور شد: اگر بخواهیم قیر مورد نیاز سازمان راهداری را به نرخ آزاد خریداری کنیم، باید برای هر تن ۴ میلیون تومان پرداخت کنیم؛ اگر ۴۰۰ شهر در کشور داشته باشیم و برای هر شهر حداقل ۲۵۰ تن قیر نیاز باشد، باید ۱۰۰ هزار تن قیر خریداری شود که ۴۰۰ میلیارد تومان نقدینگی نیاز دارد. این در حالی است که از ابتدای سال تا کنون حتی یک ریال از منابع عمرانی به ما داده نشده است.

تا کنون باید ۲۰۰ هزار تن قیر به راهداری تحویل می‌شد

وی خاطرنشان کرد: در ۴ ماه گذشته باید ۲۰۰ هزار تن قیر دریافت می‌کردیم در حالی که چیزی به ما داده نشده است. من بارها به نمایندگان مجلس گوشزد کرده ام که پروسه جدید و طولانی توزیع قیر رایگان سبب می‌شود تا مشکلات سازمان راهداری در حوزه تعمیر و نگهداری راه‌ها افزایش یابد.

رئیس سازمان راهداری و حمل و نقل جاده‌ای گفت: ما با شفاف سازی در تخصیص قیر مخالف نیستیم، اما این فرآیند طولانی شده و اگر تأمین نقدینگی اتفاق بیفتد به جای آنکه سه روزه بتوانیم قیر دریافت کنیم، بیش از یک ماه طول می‌کشد تا قیر تخصیص داده شده را تحویل بگیریم.

مردم از کیفیت راه‌ها و آسفالت جاده‌ها ناراضی هستند

وی تأکید کرد: مردم از کیفیت آسفالت جاده‌ها ناراضی هستند مواد اولیه تولید آسفالت نیز قیر است که یا باید قیر را یارانه‌ای و رایگان دریافت یا آنکه آن را خریداری کنیم؛ در هر صورت نیاز به نقدینگی داریم که منابع مالی در این خصوص به ما ابلاغ نشده است.

ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *